‘Soefi-tempel zou monument moeten zijn’

Katwijk is een heilige stad. Althans, voor aanhangers van de Soefi-beweging. De enige Soefi-tempel ter wereld staat namelijk in Katwijk. Katwijk en het Soefisme zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Tijd dus voor kattuk.nl om eens een kijkje te nemen in de tempel en te ontdekken wat het Soefisme nu eigenlijk is. 

“De universele eredienst brengt de diepere eenheid van alle grote godsdiensten tot uitdrukking”, staat er op een bord naast de ingang van de tempel. Daaronder de aanvangtijden van de diensten die elke zondag in de tempel worden gehouden.

Beheerster Zohra le Rûtte geeft graag even een rondleiding door de tempel. Tempel dus, zo wordt meteen even benadrukt, en geen moskee. “In de encyclopedie staat dat het Soefisme de mistieke kant is van de islam”, begint ze te vertellen. “Dat is helemaal niet zo. Binnen het Soefisme bestaan verschillende ordes, zo is er een Islamitische orde, maar dat is niet de onze. Onze orde, het Universeel Soefisme, staat volledig los van de islam.” 

Al is de islam – net als het christendom overigens- wel onderdeel van het Soefisme. “De kern van het Soefisme”, vertelt Le Rûtte, “is dat er maar één God en één Waarheid is. Dat komt in alle religies weer terug.” Het verschil tussen het Soefisme en al die andere religies weet ze in een mooi voorbeeld weer te geven: “Alle religies praten over het juiste pad. Als je dat juiste pad bewandeld, kom je op de juiste plek terecht. Het Soefisme zegt: Al die paden gaan naar dezelfde plek bovenaan. Het maakt dus niet uit welk pad je bewandeld, zolang je niet op een dwaalpad terecht komt, kom je bovenaan terecht. Het Soefisme zegt dus niet: al die andere geloven zijn fout. Integendeel, al die andere geloven vormen eigenlijk bij elkaar het Soefisme.” Het Soefisme zelf is dan ook geen geloof, maar een ‘levenshouding’.

Maar wel een levenshouding met een eredienst op zondag en een altaar. Op dat altaar wordt weer duidelijk dat je niet met één geloof, maar met alle geloven te maken hebt. Le Rûtte legt graag uit hoe het in zijn werk gaat. “De kaars die bovenin hangt staat symbool voor het Godslicht. Naast het altaar staan drie stoelen, voor de mensen die de dienst leiden. Dat zijn altijd twee mannen en een vrouw of twee vrouwen en een man, beide geslachten moeten vertegenwoordigd zijn. De eerste persoon steekt de zeven kaarsen op het altaar aan, voor alle zes de grote religies een kaars en de zevende is de Kaars van de Waarheid. De tweede persoon leest uit alle zeven heilige geschriften, waaronder ook de Bijbel en de Koran, een tekst. De derde persoon houdt een toespraak.” 

Het gebouw in de Zuidduinen heeft niet toevallig de naam ‘tempel’ gekregen. Le Rûtte: “Bij het woord ‘tempel’ denk je aan geestelijkheid. Alle religies hebben wel een tempel. De naam ‘tempel’ functioneert dan ook in alle religies.” De tempel is gebouwd op de plek waar Hazrat Inayat Khan, een van de geestesvaders van het Universeel Soefisme, in 1922 een ‘spirituele ervaring’ had. “Hij heeft verder niets gezegd over die ervaring”, vertelt Le Rûtte, “maar gaf zijn leerlingen onmiddelijk de opdracht te mediteren. Voor hem was het duidelijk: deze plek is heilig.” De grond werd bijna direct omheind, “want een heilige plek moet je afschermen”. Maar het duurde nog lang voordat de tempel gebouwd werd. Le Rûtte: “Dat heeft nog heel wat voeten in de aarde gehad, want het was natuurlijk beschermd natuurgebied èn waterwingebied. Daar moesten allemaal ontheffingen voor komen.” In 1969 was het dan toch zover, de tempel, ontworpen door de beroemde Nederlandse architect S.J. van Embde, die het gebouw ‘zijn mooiste ontwerp’ noemde, kon worden gebouwd. Kenmerkend voor het gebouw is de koepel op het dak die, bij voldoende zon, licht naar binnen straalt. In het donker kan een lamp aan de binnenkant worden aangezet, waardoor de koepel licht naar buiten toe straalt. 

De tempel lijdt voornamelijk de laatste tijd steeds meer onder vandalisme. Jongeren die lampjes kapot trekken, leuzen spuiten of gaten in de muren veroorzaken. Aan vooral de leuzen te zien betreft het voornamelijk acties van mensen die niet weten waar het om gaat. “Waarschijnlijk denken ze dat het een moskee is, maar dat is helemaal niet zo.” Ze laat een aantal gaten in de kwetsbare muur zien. “Heel erg jammer. De herstelkosten zijn hoog en moeten we uit eigen zak betalen.” Ondanks dat de tempel vorig jaar te bezichtigen was tijdens Open Monumentendag (waar bijna 700 belangstellenden op af kwamen), en het gebouw natuurlijk uniek is voor Nederland, betreft het geen monument. “Helaas niet”, vindt Le Rûtte. “Het is natuurlijk een prachtgebouw, het verdient het om monument te zijn. Katwijk zou ook best wat meer trots mogen zijn op de enige Soefi-tempel ter wereld.”

Overigens doet het gebouw ook nog voor iets anders dienst: de K&O organiseert zo af en toe concerten in de grote zaal. “Afgelopen zaterdag nog een kwartet. Dat was heel leuk. Het volgende concert is ergens in maart pas. Nee, echt vaak zijn hier geen concerten. Dat is wel jammer, het zou best wat vaker mogen gebeuren.”

De tempel zorgt er tevens voor dat er jaarlijks tientallen bezoekers gebruik maken van de naastgelegen camping. Le Rûtte durft zelfs te beweren dat de camping groot is geworden dankzij de tempel. “Jaarlijks geven wij een zomerschool in de tempel. Tussen de 100 en 150 mensen vanuit de hele wereld komen dan naar Katwijk toe om die zomerschool te volgen. Die kamperen veelal op de camping hierachter.” 

Alle diensten van de Soefi-tempel zijn openbaar. De diensten vinden elke zondag plaats. Op zondag 17 december is er een Lichtceremonie, dan krijgt iedere bezoeker een lichtje mee en zal ook het licht in de koepel weer ontstoken worden.

Door: Peter Barton

Zeg je zegje

Copyright ­2001-2018 © Stichting Kattuk.nl ★ Over Kattuk.nlDisclaimerContactRSS
Web design en beheer: Made by Dirk